Update rijtuigproject 2

donderdag 7 december 2017
  • Heeft u wel eens gezien hoe bijzonder een houten wiel is? Er komt geen spijker aan te pas en het is minstens zo vernuftig als een autowiel. Bij het opknappen van de wielen van de panier komt dan ook een knap staaltje vakmanschap kijken. De wagenmakers van vroeger konden iets waar een moderne techneut zijn pet nog voor af neemt: uit een boomstam een wiel maken. Het is eigenlijk een technisch wonder. 

    De voordelen van het houten wiel
    Zo’n houten wiel roept de minste weerstand op het wegdek op, laat de wagen zo min mogelijk slingeren, is veerkrachtig en oersterk bovendien. Bij het maken van zo’n wiel kwam geen spijker te pas. Het zit in elkaar door middel van pengatverbindingen en een paar eromheen gekrompen ijzeren banden.

    Het wiel is niet plat, maar omwille van de stevigheid en veerkracht staan de twaalf of zestien spaken ‘parapluvormig’ naar buiten. De velg ligt evenmin plat op het wegdek, maar ‘spoort’ voor de beste wegligging. In een moderne garage komt er ingewikkelde uitleesapparatuur aan te pas om de wielen uit te lijnen, de vroegere vakman deed het minstens zo precies op het oog.

    Restaurateur aan het werk
    Dat zijn gedachten die de revue passeren als restaurator Piet Stolk de wielen van de panier, een rijtuigje van Kasteel Duivenvoorde, uit elkaar haalt. Een volgende stap in het restauratieproject.

    Van een aantal spaken zijn de pennen, waarmee de spaak in de velg of in de naaf steekt, afgebroken. Voor twee spaken zijn die pennen er opnieuw aan te zetten. Een velgdeel is aan vervanging toe. Een ander probleem is het zogenoemde ‘draadrubber’ dat om de wielen ligt. Het is nodig om het opnieuw om de wielen te leggen, maar de techniek om dat te doen is bijna uitgestorven. Toch is Piet Stolk overtuigd: het zal hem lukken en de wielen van de panier zullen rollen als ooit tevoren! 

       

    Rijtuigproject
    Drie van de vier rijtuigen in dit project komen uit het beheer van Borg en Nationaal Rijtuigmuseum Nienoord en gaan over in langdurig bruikleen door Kasteel Duivenvoorde. Dit project is mede mogelijk gemaakt door Prins Bernhard Cultuurfonds, Stichting Dioraphte, Stichting der Heerlijkheden Oosterland, Sirjansland en Oosterstein, Stichting Bredius en Stichting Bonhomme Tielens.

    Lees hier over de start van het project.
    Lees hier over update 1 van het project.

    Terug naar nieuws

    Deel deze pagina