Verborgen schatten in de bibliotheek van Duivenvoorde

  • Duivenvoorde bezit als een van de weinige kastelen in Nederland een uitzonderlijk bij elkaar gebleven collectie oude en zeldzame boeken. Deze boekverzameling is een mooi voorbeeld van een adelsbibliotheek welke immers de interessegebieden van de eigenaren toont.

    Het was de gefortuneerde Nicolaas Johan Steengracht, telg uit een oud-Zeeuws regentengeslacht, die door zijn huwelijk in 1830 met Henriette Neukirchen genaamd Nyvenheim het verwaarloosde en lege kasteel de grandeur teruggaf. Het jonge echtpaar knapte Duivenvoorde op en moderniseerde het naar hun smaak. De bibliotheek die Nicolaas Johan van zijn Zeeuwse voorvaderen had geërfd liet hij plaatsen in twee grote hoge mahoniehouten boekenkasten, waarvan de deuren zijn bespannen met fijnmazig kippengaas tegen de muizen.

    Zeer zeldzame boeken
    De bezoeker ziet slechts de ruggen van rijen boeken, welke gebonden zijn in leer met een vergulde bestempeling, of in blank perkament en anderen die beplakt zijn met sierpapiertjes. Hoogtepunt van de collectie is de verzameling zeldzame boeken over de natuur, tuinkunst, bloemen, vlinders, vogels en kruidboeken. Deze dateren voornamelijk uit de achttiende eeuw en zijn rijk voorzien van gravures en met de hand ingekleurd. Te noemen is een herbarium uit de vroege zeventiende eeuw met meer dan 700 houtsneden van medicinale planten met een beschrijving tegen welke ziekten ze zouden helpen.

    Parels in de verzameling
    De werken van Maria Sybilla Merian uit 1730 over de flora en fauna in Europa en de vlinders in Suriname zijn de parels in de verzameling. Een dichtbundel van Constantijn Huygens, secretaris van o.a. stadhouder Willem III, bevat een in zijn hand geschreven gedicht, gedateerd 1684. De rozenboeken van Redouté uit 1840 zullen de eigenaren van het kasteel geholpen hebben bij het kiezen van soorten in de rozentuin.

    Kaarten met bladgoud
    De Heren van Duivenvoorde waren traditioneel ook Dijkgraven van het Hoogheemraadschap. Zij bezaten o.a. twee spectaculaire atlassen. De Duivenvoordse atlassen dateren uit de late zeventiende en vroege achttiende eeuw. Al doorbladerend geniet de kijker van de prachtigste met de hand ingekleurde kaarten. Deze zijn dan weer rondom gedecoreerd met familiewapens met bladzilver en bladgoud belegd. Zo toonden ze hun hoge status. De inkleuring is zo fris, alsof het gisteren gedaan is.

    Teruggevonden reisjournalen
    Opmerkelijk is dat Nicolaas Johan Steengracht ook de persoonlijke of ‘egodocumenten’ van zijn Zeeuwse voorvaderen heeft bewaard. Onopgemerkt stonden jarenlang zes reisjournalen van zijn overgrootvader in de kast. Deze maakte een plezierreis naar Engeland in 1769 en voorzag zijn verslag met meer dan 100 eigentijdse gravures van kastelen en tuinen. Het geeft na doorlezing een unieke kijk op het reisgedrag van welgestelde rijke Zeeuwen.

    Reislustige Zeeuwse Regenten
    Dit journaal is nu uitgegeven onder de titel Reislustige Zeeuwse Regenten. De reis van Isaac en Paul Hurgronje, Paulus Ribaut en Johan Steengracht naar Londen in 1769. Uitgeverij Verloren, Hilversum 2017. Het boek door Irene Storm van Leeuwen, bibliothecaris Duivenvoorde, is voorzien van alle gravures, een navertelling in modern Nederlands en een inleiding over de historische achtergronden. De moderne toerist zou de route zo na kunnen reizen. Het boek is te koop in de landgoedwinkel, in de boekwinkels en via bol.com.

    Terug naar blog

    Deel deze pagina